ویزای شینگن (که البته تلفظ صحیح آن شِنگن است و به شکل Schengen نوشته می‌شود) ویزایی است که برای ورود و تردد افراد در منطقه شنگن لازم است.

شنگن، منطقه‌‎ای است که بیشتر کشورهای اروپایی را در بر می‌گیرد و شما با اخذ ویزای شینگن، می‌توانید بدون نیاز به به گرفتن ویزای اضافی به تمامی این کشورها سفر کنید. شینگن، بزرگترین منطقه آزاد مسافرتی در دنیا است.

ویزای شینگن چیست؟

همانطور که گفته شد، ویزای شینگن ویزایی است که به افراد اجازه می‌دهد در منطقه شنگن تردد کنند. ویزای شینگن توریستی یا بیزنسی معمولا تا 90 روز اعتبار دارد.

ویزای شنگن به دارنده‌اش اجازه می‌دهد بدون محدودیت و بدون نیاز به کنترل مرزی به همه کشورهای داخل منطقه سفر کند.

اما اگر می‌خواهید به قصد درس خواندن، کار یا مهاجرت به یکی از کشورهای منطقه شینگن سفر کنید و بیشتر از 90 روز آنجا بمانید، باید درخواست ویزای ملی آن کشور را بدهید (National Visa) نه ویزای شینگن.

کشورهای منطقه شینگن کدام هستند؟

با وجود آنکه بیشتر کشورهای عضو شنگن عضو اتحادیه اروپا هم هستند، باز هم این دو مورد نباید با هم اشتباه شوند. در حال حاضر، 26 کشور عضو پیمان شنگن هستند:

• اتریش
• بلژیک
• جمهوری چک
• دانمارک
• استونی
• فنلاند
• فرانسه
• آلمان
• یونان
• مجارستان
• ایسلند
• ایتالیا
• لتونی
• لیختن اشتاین
• لیتوانی
• لوکزامبورگ
• مالت
• هلند
• نروژ
• لهستان
• پرتغال
• اسلواکی
• اسلوونی
• اسپانیا
• سوئد
• سوییس

همه این 26 کشور در اروپا قرار دارند.

کشورهای ایسلند، نروژ، سوییس و لیختن اشتاین عضو اتحادیه اروپا نیستند اما در منطقه شینگن قرار دارند.

موناکو، سان مارینو و واتیکان مرزهای خود را به روی دارندگان ویزای شینگن باز کرده‌اند اما اتباع این کشورها برای ورود به منطقه شینگن نیاز به ویزای شینگن دارند.

جزایری وجود دارند که خارج از قاره اروپا بوده اما به یکی از این 26 کشور اروپایی تعلق دارند، مثل جزایر قناری، مادِیرا و آزور که برای ورود به آنها هم نیاز به اخذ ویزای شینگن دارید.

شش کشور دیگر هم عضو اتحادیه اروپا هستند اما منطقه شنگن شامل آنها نمی‌شود: ایرلند و بریتانیا هنوز حاضر نشده‌اند عضو پیمان شینگن شوند و رومانی، بلغارستان، کرواسی و قبرس در حال تلاش به ورود به منطقه شنگن هستند.

کشورهای دیگر اروپایی که از آنها نام برده نشد (از جمله ترکیه، صربستان، گرجستان، آلبانی، ارمنستان، مقدونیه، اوکراین، روسیه و …) عضو اتحادیه اروپا نیستند و ورود به آنها هم نیاز به ویزای شنگن ندارد.

چه کسانی برای ورود به اروپا به ویزای شنگن نیاز دارند؟

تمام افراد ساکن کشورهایی که برای ورود اتباع خود به منطقه شینگن با اتحادیه اروپا به توافق نرسیده‌اند (از جمله ایران)، برای ورود به این 26 کشور اروپایی نیاز به اخذ ویزای شینگن دارند.

انواع ویزای شینگن

ویزای شنگن انواع متفاوتی دارد که هر یک ویژگی‌ها و محدودیت‌های خاص خود را دارند و این ویژگی‌ها و محدودیت‌ها توسط سفارت کشور صادر کننده تعیین می‌شوند. در ادامه، توضیح بیشتری درباره این انواع مختلف ارائه خواهیم کرد.

 ویزای یونیفرم (USV)

داشتن ویزای USV به این معنی است که یکی از کشورهای عضو پیمان شینگن به شما اجازه داده تا 6 ماه بعد از صدور ویزا حداکثر به مدت 90 روز در هرجای منطقه شنگن به صورت آزادانه تردد کنید، یعنی کل 26 کشور عضو شنگن که در بالا از آنها نام بردیم.

بسته به هدف شما از سفر، ویزای USV در دو دسته A و C معتبر است:

دسته A یعنی ویزای سفر هوایی، یعنی اینکه شما اجازه دارید از فضای فرودگاهی که در یکی از کشورهای عضو شنگن قرار دارد استفاده کنید بدون آنکه از فرودگاه خارج شوید. این دسته فقط برای کسانی که از یک کشور غیر عضو شنگن به کشور غیر عضو دیگری سفر می‌کنند و در میانه راه باید در یکی از این 26 کشور فرود بیایند مناسب است.

دسته C یعنی ویزای کوتاه مدت، یعنی اجازه دارید به مدت زمانی محدود در یکی از 26 کشور بالا اقامت داشته باشید. دسته C خودش به سه نوع مختلف تقسیم می‌شود:

• ویزا برای یک بار ورود
• ویزا برای دو بار ورود
• ویزا برای چند بار ورود

ویزا برای یک بار ورود (Single-entry visa)

این ویزا به شما اجازه می‌دهد طبق مدت زمان تعیین شده تنها یک بار وارد منطقه شینگن شوید. پس از ورود، اگر از منطقه شنگن خارج شوید دیگر نمی‌توانید برگردید و اهمیتی هم ندارد که ویزای شما چند روز اعتبار داشته است.

بسیاری از افراد به اشتباه فکر می‌کنند ویزای یک بار ورود محدود به یکی از کشورهای شنگن است. اما شما با داشتن همین ویزا هم می‌توانید به تمام کشورهای منطقه سفر کنید. برای تشخیص این موضوع، باید به عنوان Number of Entries در ویزای خود دقت کنید تا بدانید چند بار اجازه ورود به منطقه را دارید.

ویزا برای دو بار ورود (Double-entry visa)

با توجه به توضیحاتی که در قسمت قبلی داده شد، مشخص است که این ویزا هم برای یک بار ورود، یک بار خروج و ورود برای بار دوم معتبر است.

نکاتی که باید به آنها توجه داشته باشید اینها هستند: بعد از خروج از منطقه شینگن برای بار دوم، دیگر نمی‎توانید برگردید، و نمی‌توانید بیشتر از روزهایی که در ویزای شما مشخص شده در منطقه شنگن بمانید.

ویزا برای چند بار ورود (Multiple-entry visa)

این نوع ویزا به دارنده خود اجازه می‌دهد هر چند با که بخواهد وارد منطقه شده و از آن خارج شود، به شرطی که قانون 90/180 رعایت شود. در ادامه، به توضیح این قانون خواهیم پرداخت به ویزای چند بار ورود، MEV هم گفته می‌شود.

ویزای MEV به سه شکل یک ساله، سه ساله و پنج ساله صادر می‌شود.

ویزای MEV یک ساله به شما اجازه می‌دهد در طول مدت 1 سال هر چند بار خواستید وارد منطقه شنگن شوید، به شرطی که هر بار اقامت شما بیشتر از 90 روز نشود.

برای گرفتن این نوع ویزا، باید قبلا حداقل یک ویزای دو بار ورود گرفته باشید.

برای اخذ ویزای MEV سه ساله باید ثابت کنید که حداقل به یکی از کشورهای عضو شنگن به صورت مرتب سفر کرده‌اید، به کشور خود برگشته‌اید و قانونی را هم زیر پا نگذاشته‌اید. همچنین باید برای گرفتن ویزای سه ساله باید به اندازه کافی مدرک داشته باشید که سفارت متقاعد شود شما برای داشتن ویزای طولانی مدت دلیل موجهی دارید.

این موضوع برای اخذ ویزای MEV پنج ساله سخت‌تر هم می‌شود. باید سفارتخانه را متقاعد کنید که حتما به ویزای پنج ساله نیاز دارید و احتمالا یک تاجر معتبر و شناخته شده هستید.

 ویزای شینگن با محدودیت منطقه‌ ای (LTV)

ویزای LTV فقط به شما اجازه می‌دهد وارد آن کشوری شوید که ویزای شما را صادر کرده، یا فقط وارد کشورها یا شهرهای خاصی شوید. طبیعتا ویزای LTV به شما اجازه ورود به کشورهایی به غیر از مناطق مشخص شده در ویزا را نخواهد داد.

این نوع ویزا در موارد خاص انسان دوستانه یا موقعیت‌های اضطراری تعریف نشده در سیستم USV صادر می‌شود.

ویزای ملی (National Visa)

ویزای ملی که از آن به عنوان دسته D هم یاد می‌شود، به کسانی داده می‌شود که قصد تحصیل، کار یا اقامت دائم در یکی از این 2 کشور را دارند. این ویزا هم می‌تواند به صورت یک بار ورود (Single-entry) و چند بار ورود (Multiple-entry) باشد.

در این نوع ویزا، محدودیت 90/180 وجود ندارد و شما می‌توانید به صورت مستمر به مدت زمان تعیین شده در ویزا در منطقه شنگن حضور داشته باشید.

برای گرفتن ویزای ملی چندبار ورود، حداقل باید یکی شرایط زیر را داشته باشید:

• یک برنامه تحصیلی بین‌المللی که اجازه ویزای به مدت حداکثر یک سال را به شما بدهد.
• یک دانشجوی بین‌المللی باشید که تاریخ شروع کلاس‌های شما مشخص شده و بتوانید برای آن ویزای یک ساله بگیرید و در صورت لزوم آن را تمدید کنید.
• مدرک مزتبط با نوعی کار علمی یا تحقیقاتی در یکی از کشورهای شینگن.
• حرفه و تخصص شما در یکی از کشورهای عضو شنگن مورد نیاز بوده و از شما خواسته شده باشد که آن تخصص را در ان کشور خاص به کار بگیرید.
• موراد اضطراری یا پزشکی که باعث شده‌اند مجبور شوید بیشتر از مدت زمان تعیین شده در محدوده شینگن بمانید.

انواع ویزای شینگن بر اساس هدف از مسافرت

تا اینجا به انواع مختلف ویزای شنگن از نظر مدت اقامت پرداختیم. اما مورد دیگر هم این است که به چه علت می‌خواهید ویزا بگیرید و آن را هم باید در درخواست ویزای خود قید کنید. این انواع به شرح زیر هستند:

حمل و نقل فرودگاهی (Airport Transit)

این نوع مخصوص کسانی است که قصد عبور از بخش بین المللی یکی از کشورهای عضو شینگن را دارند اما مقصد آنها کشور عضو شینگن نیست.

حمل و نقل (Transit)

این نوع مختص کسانی است که به صورت دریایی سفر می‌کنند و در یک یا چند شهر بندری داخل محدوده شنگن توقف دارند.

گردشگری (Tourism)

یکی از معمول‌ترین اهداف از گرفتن ویزای شنگن همین است. اگر قصد سفر به یکی از 26 کشور بالا به قصد گردش و تفریح را دارید، باید در درخواست ویزای خود این گزینه را انتخاب کنید.

ملاقات خانواده یا دوستان (Visiting Family and Friends)

کسانی که اعضای خانواده یا دوستان آنها مقیم یکی از کشورهای محدوده شینگن هستند، برای ملاقات آنها باید از این نوع ویزا استفاده کنند. البته گرفتن این نوع ویزا شرایطی دارد، از جمله ارائه دعوتنامه رسمی از طرف شخص مقیم در کشور مفصد.

کسب و کار (Business)

بسیاری از افراد به مقاصد کاری به اروپا سفر می‌کنند که در هنگام مصاحبه، موضوع باید کاملا توضیح داده شده و مدارک لازم ارائه شود.

ملاقات رسمی (Official Visit)

این مورد مخصوص کسانی است که به یک قصد رسمی به همراه یک گروه بزرگ و هماهنگ سفر می‌کنند.

موارد پزشکی (Medical)

این نوع ویزا برای کسانی است که به قصد درمان یا خدمات پزشکی که در یکی از کشورهای محدوده شنگن ارائه می‌شود قصد سفر دارند. بدیهی است که در هنگام مصاحبه، مدارک پزشکی باید ارائه شود.

موارد تحصیلی (Study)

دانش آموزان و دانشجویانی که قصد تحصیل در یکی از کشورهای عضو شنگن را دارند، باید این گزینه را انتخاب کرده و مدارک تحصیلی و پذیرش از دانشگاه مقصد را به همراه داشته باشند.

فرهنگی، ورزشی و سینمایی (Cultural, Sports and Film Crews)

در این موارد، باید اتفاق فرهنگی، ورزش یا سینمایی از قبل مشخص شده و شخص متقاضی ویزا باید حتما بخشی از آن اتفاق باشد. برای مثال، ورزشکاران در مسابقات بین المللی باید درخواست این نوع ویزا را بدهند.

موارد دیگر (Other)

اگر هدف شما از سر به محدوده شینگن هیچ یک از موارد بالا نیست، باید گزینه Other را انتخاب کرده و البته باید قصد خود از سفر را کاملا توضیح دهید. در فرم ثبت نام این توضیح باید حداکثر یک جمله باشد و توضیحات تکمیلی در هنگام مصاحبه ارائه شود.

تفاوت بین اعتبار ویزا (Visa Validity) و مدت زمان اقامت (Duration of Stay)

جدا از ویزای MEV که به شما اجازه می‌دهد در یک مدت 180 روزه 90 روز در محدوده شینگن بمانید، اعتبار ویزای یک بار یا دو بار ورود بستگی به تصمیم سفارتخانه دارد. سفارتخانه است که تعیین می‌کند تعداد روزهای اقامت شما چند است و روز ورود و خروج شما را تعیین می‌کند.

• مدت زمان اقامت (Duration of Stay) حداکثر تعداد روزهایی است که اجازه دارید در منطقه شنگن بمانید. اولین روزی که وارد محدوده می‌شوید به عنوان Day 1 حساب می‌شود، حتی اگر ساعت 11:59 شب رسیده باشید! عبارت Last Day هم روزی است که از منطقه را ترک می‌کنید، حتی اگر لحظه خروج شما نزدیک نیمه شب باشد.
• اعتبار ویزا (Visa Validity) دامنه زمانی است که در آن می‌توانید از ویزای خود برای ورود به منطقه شینگن استفاده کنید. اعتبار ویزای شما ممکن است 6 ماه باشد اما مدت زمان اقامت 90 روز، یعنی اینکه در شش ماه آینده می‌توانید 90 روز را برای سفر انتخاب کنید!
• 

قانون 90/180

بسیاری از افراد فکر می‌کنند دوره 180 روزه از زمانی شروع می‌شود که ویزا صادر شده، اما این فکر دقیقا درست نیست.

قانون 90/180 یعنی اینکه شما اجازه دارید 90 روز مستمر در محدوده شنگن بمانید، به شرطی که حداقل 180 روز قبل از ورود را خارج از محدوده بوده باشید. هر وقت قصد ورود به یکی از این 26 کشور را دارید، باید از خود بپرسید آیا در 180 روز گذشته داخل محدوده شینگن بوده‌اید یا خیر.

استیکر ویزا

تمام اطلاعاتی که در بالا درباره شان صحبت کردیم، در استیکر ویزای داخل گذرنامه شما وجود دارد.

اولین چیزی که در استیکر می‌بینید، عبارت «SCHENGEN STATES» یا «ETATS SCHENGEN» است که به معنی معتبر بودن ویزا در کل محدوده است. در غیر اینصورت، کشور یا کشورهایی که ویزای شما در آنها معتبر است با عللائم اختصاری زیر مشخص می‌شوند:

• اتریش – A
• بلژیک – B
• جمهوری چک – CZE
• دانمارک – DK
• استونی – EST
• فنلاند – FIN
• فرانسه – F
• آلمان – D
• یونان – GR
• مجارستان – H
• ایسلند – IS
• ایتالیا – I
• لتونی – LVA
• لیختن اشتاین – LI
• لیتوانی – LT
• لوکزامبورگ – L
• مالت – M
• هلند – NL
• نروژ – N
• لهستان – PL
• پرتغال – P
• اسلواکی – SK
• اسلوونی – SVN
• اسپانیا – E
• سوئد – S
• سوییس – CH

برای مثال، اگر در ویزای شما غبارت‌ (LVA, M, N) درح شده باشد یعنی فقط حق دارید به کشورهای لتونی، مالت و نروژ سفر کنید و جای دیگری نمی‌توانید بروید!

در بخش بعدی که مربوط به اعتبار ویزا است، عبارت «FROM»، «DU» یا «VOM» درج شده که یعنی شروع اعتبار ویزا و تاریخی که از آن اجازه دارید وارد محدوده شینگن شوید را مشخص می‌کند. سپس عبارت “UNTIL”، “AU” یا “BIS” نوشته شده که تاریخ پایان اعتبار ویزای شماست.

در بخش بعدی، تعداد دفعات ورود شما تعیین شده که به صورت «1» یا «2» یا «MULT» چاپ شده است.

سپس بخشی وجود دارد به نام “DURATION OF STAY” یا DUREE DE SEJOUR” یا “DAUER DES AUFENTHALTS” که مدت زمان اقامت شما را به روز مشخص می‌کند.

تمدید ویزای شینگن در هنگام اقامت

این اتفاق معمولا نمی‌تواند بیفتد مگر آنکه دلیلی بسیار خوب و قانع کننده برایش داشته باشید. بعضی از دلایلی که ممکن است به شما کمک کنند اینها هستند:

• تاخیر در ورود
• دلایل انسان دوستانه
• موارد فورس ماژور
• دلایل شخصی مهم

برای تمدید ویزا هنگام اقامت، باید به همراه تمام مدارکی که دارید به اداره ویزا یا سفارتخانه مراجعه کرده و همه چیز را کامل توضیح دهید. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه، بهتر است با وکیل خود مشورت کنید!

اگر بیشتر از زمان مقرر در کشور عضو شینگن بمانم چه می‌شود؟

حتما جریمه شده و فرآیند بررسی ویزاهای بعدی شما هم خیلی بیشتر از حالت عادی طول خواهند کشید. بسته به زمان اضافه‌ای که در کشور مقصد مانده‌اید، ممکن است از 2 یا 5 سال از اخذ ویزای شنگن محروم شوید. پس چنین ریسکی را به جان نخرید یا حداقل وقتی این کار را بکنید که واقعا ارزشش را داشته باشد!

در انتها…

امیدواریم درباره محدوده شینگن و ویزای شینگن اطلاعات کافی در اختیار شما قرار داده باشیم! قطعا حرف در این باره بسیار است و باز هم در زمینه‌های دیگر مربوط به سفر و مهاجرت همراه شما خواهیم بود!